Czcionka:

Kontrast:

Zakłada patomorfologii

 

 

Adres: ul. Hubalczyków 1, 76-200 Słupsk
Kierownik Zakładu: 59 8460 520
Sekretariat: 59 8460 150
Prosektorium: 59 8460 151
Faks: 59 8460 303

 

 

 

 

BADANIA WYKONYWANE W ZAKŁADZIE PATOMORFOLOGII

 

BADANIE HISTOPATOLOGICZNE

Przedmiotem badania histopatologicznego są usunięte chirurgicznie narządy, części narządów lub wycinki tkankowe. Badanie  histopatologiczne  ma duże znaczenie w rozpoznawaniu chorób nowotworowych, wielu schorzeń zapalnych, zwyrodnieniowych, monitorowaniu postępu leczenia, a także przy ustalaniu przyczyny zgonu i istniejących zmian chorobowych u osób zmarłych. Badanie histopatologiczne jest dokładniejsze od badania cytologicznego.

Przyjęcie materiału do badania:    poniedziałek –  piątek, w godz.: 7:00 – 14:00, pokój  nr 4


Pobieranie i oznaczenie materiału do badań:

  • Materiał do badań histologicznych utrwalić należy w 4% formalinie buforowanej
  • Materiał powinien być nadesłany w ciągu 24 godzin od pobrania – jest to optymalny czas utrwalania materiału pozwalający na wykonanie dobrej jakości preparatów oraz zachowanie antygenowości tkanki w przypadku konieczności wykonania odczynów immunohistochemicznych lub badań molekularnych.
  • Pojemniki, w których nadesłany jest materiał muszą być plastikowe, jednorazowego użytku
  • Materiał powinien być umieszczony w odpowiednio obszernym pojemniku, tak aby nie był uciśnięty i całkowicie był zanurzony w płynie utrwalającym – 4% roztworze zbuforowanej formaliny. Stosunek objętości materiału do objętości utrwalacza powinien wynosić 1:10. Pojemnik powinien być szczelnie zamknięty w sposób zapobiegający wyciekowi płynu utrwalającego, jednocześnie umożliwiający łatwe otwieranie i zamykanie.
  • Pojemnik z materiałem musi być trwale opisany danymi pacjenta:
    a) imię i nazwisko,
    b) numer PESEL,
    c) jednostka kierująca
    d) rodzaj pobranego materiału

UWAGA:

  • Istotne jest właściwe oznaczenie pojemników z różnymi materiałami tkankowymi (np. z różnych lokalizacji) od tego samego pacjenta.
  • Niedopuszczalne jest wkładanie tkanek pobranych z różnych lokalizacji od tego samego pacjenta do jednego naczynia
  • Dane identyfikacyjne umieszczone na pojemniku muszą być identyczne jak dane identyfikacyjne pacjenta umieszczone na skierowaniu załączonym do przesłanego materiału.
  • Transport materiału powinien odbywać się w temperaturze pokojowej w szczelnie zamkniętych pojemnikach.

Do każdego materiału powinno być dołączone czytelnie wypełnione skierowanie.

 

CYTOLOGIA ASPIRACYJNA (BIOPSJA CIENKOIGŁOWA)

Biopsja cienkoigłowa (cytologia aspiracyjna, bac) – jest to metoda pobrania materiału komórkowego (cytologicznego) przez nakłucie zmiany (guza) cienką igłą, wykonaniu rozmazu na szkiełku podstawowym i natychmiastowym utrwaleniu. Po zabarwieniu preparatu podlega on ocenie mikroskopowej. Często biopsję wykonuje się  pod kontrolą badań obrazowych (USG, TK).

Pobieranie i oznaczenie materiału do badań:

  • Materiał dostarczony w formie rozmazu na szkiełku podstawowym, należy bezpośrednio po pobraniu zabezpieczyć utrwalaczem (preferowany jest etanol 96%). Rozmazy muszą być utrwalone natychmiast po sporządzeniu, ponieważ komórki szybko ulegają uszkodzeniu cytolitycznemu, co może utrudnić lub uniemożliwić ocenę.
  • Rozmaz musi zostać wykonany na szkiełku mikroskopowym z polem do opisu.
  • Każdy preparat musi być podpisany w sposób pozwalający na bezbłędne zidentyfikowanie pacjenta (imię i nazwisko lub pacjenta,  data urodzenia), a dane identyfikacyjne umieszczone na preparacie muszą być identyczne jak dane identyfikacyjne pacjenta na skierowaniu załączonym do przesłanego materiału.
  • Podpis na preparacie musi zostać wykonany tak, by nie uległ on zmyciu w rutynowo używanych odczynnikach (alkohol, ksylen) – np. ołówkiem
  • Preparaty powinny być dostarczone w pojemnikach przystosowanych do ich transportu, uniemożliwiających połamanie lub sklejenie szkiełek.

Do każdego materiału powinno być dołączone czytelnie wypełnione skierowanie.

 

BADANIE ŚRÓDOPERACYJNE

Badanie śródoperacyjne:  jest to metoda oceny typu nowotworu, doszczętności zabiegu lub wartości diagnostycznej nadesłanego materiału, który pobierany jest w trakcie zabiegu operacyjnego. Z pobranych tkanek wykonuje się preparaty mrożone. Z powodów technicznych swoistość i czułość tej metody jest niższa niż rutynowego badania histopatologicznego.

Pobieranie i oznaczenie materiału do badań:

  • świeży, nieutrwalony materiał tkankowy powinien być nadesłany niezwłocznie po pobraniu
  • materiał powinien być umieszczony w szczelnie zamkniętym pojemniku przeznaczonym do transportu materiału do badań histopatologicznych, bez żadnego utrwalacza
  • transport materiału powinien odbywać się w temperaturze pokojowej
  • pojemnik z materiałem musi być trwale opisany danymi pacjenta:
    a) imię i nazwisko,
    b) numer PESEL,
    c) jednostka kierująca
    d) rodzaj pobranego materiału
    e) numer telefonu na który ma być przekazany ustnie wynik badania.

Do każdego materiału powinno być dołączone czytelnie wypełnione skierowanie.

Wynik badania – czas od otrzymania materiału do uzyskania odpowiedzi wynosi około 20min. Materiał tkankowy pozostały z badania doraźnego jest następnie utrwalany w formalinie, zatapiany w bloczki parafinowe, z których wykonuje się standardowe preparaty barwione hematoksyliną i eozyną. Czas uzyskania wyniku jak dla badania rutynowego histopatologicznego.

 

CYTOLOGIA ZŁUSZCZENIOWA

Cytologia złuszczeniowa  – materiał do badania to: zeskrobiny, wydzieliny, popłuczyny oskrzelowe, płyny z jam ciała lub materiał otrzymany w wyniku bezpośredniego przytknięcia szkiełka do powierzchni zmiany.

Pobieranie i oznaczenie materiału do badań:

  • Płyny z jam ciała – w pojemniku plastikowym z dodatkiem Heparyny (w stosunku 0,5-1ml Heparyny na 100 ml płynu); płyn należy dostarczyć do badania do 4 godzin od pobrania , najpóźniej do godziny 13:30. W przypadku dużych ilości uzyskanego płynu wystarczy przesłanie 100 – 150 ml.
  • Wymazy- na szkiełku podstawowym – utrwalenie przy pomocy 96% alkoholu umieszczonego w plastikowym, zamkniętym pojemniku ( każde szkiełko musi być opisane ołówkiem i zawierać nazwisko pacjenta i rok urodzenia).
  • Popłuczyny- w pojemniku plastikowym bezpośrednio po pobraniu.
  • Mocz – świeży ( nie pierwszy po nocy) bez utrwalacza, dostarczony bezpośrednio po oddaniu.

Uwaga: Pojemniki z materiałem muszą być opisane:

-imię i nazwisko pacjenta,
-numer PESEL pacjenta
-miejsce pobrania materiału.

Do każdego materiału powinno być dołączone czytelnie wypełnione skierowanie.

 

BADANIE HISTOCHEMICZNE

Badanie histochemiczne: pozwala na uwidocznienie w tkankach określonych struktur lub substancji chemicznych niewidocznych w klasycznym barwieniu H-E.

Pobieranie i oznaczenie materiału do badań: badanie wykonywane są z materiału pobranego do rutynowego badania histopatologicznego jako barwienie dodatkowe.

Wynik badania: wynik badania wydawany jest z wynikiem badania rutynowego.

 

Lp. Barwienie
1 Giemsa na Helicobakter Pylori –  barwienie w celu m.in. wykrycia obecności Helikobakter pylori w biopsyjnych wycinkach żołądkowych
2 Gomori – Silver Impregnation – barwienie w celu wykrycia srebrnochłonnych włókien siateczki wewnątrzplazmatycznej w tkance łącznej.
3 Grocott for fungi – do wykrywania grzybów
4 Mucykarmin (barwienie na śluz) – barwienie w celu wykrycia kwaśnych mucyn za pomocą mucykarminy.
5 Trichrom Massona – wykrywa gamety, jądra, neurofibryle, neuroglej, kolagen, kreatynę, włókna wewnątrzkomórkowe.
6 Sirrus Red na amyloid – barwienie na amyloid w preparatach przygotowanych  z utrwalonych  formalinowych tkanek .
7 Ziehl Nielsen   -wykrycie obecności  prątków, promieniowców oraz pasożytów.

 

CYTOLOGIA GINEKOLOGICZNA

Cytologia  ginekologiczna  – materiał do badania pobiera się z części pochwowej szyjki macicy w celu diagnostyki wczesnych zmian przednowotworowych i nowotworów szyjki macicy. Zgodnie z obecnymi wytycznmi WHO preparat powinien być wybarwiony metodą Papanicolau i  oceniony w systemie Bethesda.

Pobieranie i oznaczenie materiału do badań:

  • Do barwienia otrzymujemy gotowe, utrwalone rozmazy
  • Rozmaz należy wykonać szczoteczką Cyto-Brush (podłużnym ruchem wzdłuż szkiełka)
  • Rozmaz musi zostać wykonany na szkiełku mikroskopowym z polem do opisu.
  • Każdy preparat musi być podpisany w sposób pozwalający na bezbłędne zidentyfikowanie pacjenta (imię i nazwisko lub pacjenta,  data urodzenia), a dane identyfikacyjne umieszczone na preparacie muszą być identyczne jak dane identyfikacyjne pacjenta na skierowaniu załączonym do przesłanego materiału.
  • Podpis na preparacie musi zostać wykonany w sposób trwały niezmywalny w alkoholu i ksylenie – ołówkiem
  • Preparaty powinny być dostarczone w pojemnikach przystosowanych do ich transportu, uniemożliwiających połamanie lub sklejenie szkiełek.

Do każdego materiału powinno być dołączone czytelnie wypełnione skierowanie.

 

BADANIE IMMUNOHISTOCHEMICZNE I IMMUNOCYTOCHEMICZNE

Badanie immunohistochemiczne i immunocytochemiczne:    wykrywa w komórkach i tkankach obecność określonych antygenów za pomocą znakowanych przeciwciał.

Pobieranie i oznaczenie materiału do badań:  badania wykonywane są jako dodatkowe z materiału pobieranego rutynowo do badania histopatologicznego lub cytologicznego.  Ewentualne istnieje możliwość wykonania badania z dostarczonego bloczka parafinowego.

Do każdego materiału powinno być dołączone czytelnie wypełnione skierowanie.

WYKAZ BARWIEŃ IMMUNOHISTOCHEMICZNYCH I IMMUNOCYTOCHEMICZNYCH

CENNIK BADAŃ ZAKŁADU PATOMORFOLOGII

 

Wielkość tekstu